COVID-19 bij nertsen onthult vroege longschade
- S (Sandra) Vreman
- Onderzoeker/ veterinair patholoog
Wat gebeurt er in de longen voordat COVID-19-symptomen zichtbaar worden? Onderzoek bij nertsen biedt een inkijkje in de vroege stadia van de ziekte. Deze inzichten zijn relevant voor zowel dier- als volksgezondheid.
Onderzoekers en veterinair pathologen van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR, onderdeel van Wageningen University & Research) volgden samen met collega’s van Royal GD en de Universiteit Utrecht het verloop van een SARS-CoV-2-infectie bij nertsen. Hun onderzoek geeft inzicht in hoe de ziekte zich ontwikkelt, verspreidt en in het hele lichaam ingrijpt, vaak nog voordat deze klinisch zichtbaar wordt. “Diep in de longen is schade al gaande voordat de eerste ziekteverschijnselen optreden,” zegt WBVR-onderzoeker en veterinair patholoog Sandra Vreman.
Ziekte zonder zichtbare symptomen
Op een Nederlands bedrijf werden nertsen onderzocht in verschillende stadia van de ziekte: ogenschijnlijk gezond, zichtbaar ziek en overleden. Gezonde dieren bleken onder de microscoop vaak een ander beeld te geven. Zelfs zonder klinische symptomen vertoonden nertsen duidelijke en soms ernstige longschade. Hun longen lieten diffuus alveolair letsel zien, een kenmerk dat overeenkomt met ernstige COVID-19 bij mensen. De longblaasjes waren gevuld met vocht, cellen van de longbekleding waren afgebroken en er waren hyaliene membranen gevormd, wat wijst op acute schade. De ziekte begint sluimerend en ontwikkelt zich onder de oppervlakte voordat deze zichtbaar wordt.
De bevindingen zijn onlangs gepubliceerd in Frontiers of Veterinary Science.
Inzicht in ziekte bij mensen
SARS-CoV-2-infecties bij nertsen en mensen vertonen belangrijke overeenkomsten. In beide soorten richt het virus zich op de luchtwegen en veroorzaakt het vergelijkbare patronen van longschade en immuunrespons. De vroege stadia lijken sterk op die van COVID-19-patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen.
Tegelijkertijd zijn er ook belangrijke verschillen. In tegenstelling tot mensen werd bij nertsen geen wijdverspreide trombose of fibrotische longschade waargenomen bij histopathologisch onderzoek. “Juist deze verschillen zijn waardevol,” aldus Vreman. “Ze helpen ons te begrijpen hoe ziekteduur en behandeling kunnen verschillen en welke ziekteprocessen universeel zijn en welke worden bepaald door soortspecifieke biologie.”
Samenvallende infecties
De studie bracht ook een extra laag van complexiteit aan het licht. Veel nertsen waren besmet met het Aleutian disease virus (ADV), een chronische infectie die het immuunsysteem beïnvloedt. Dieren met hogere niveaus van ADV vertoonden ernstigere longschade. “Dit weerspiegelt wat we ook bij mensen zien: wanneer het immuunsysteem al onder druk staat, kan COVID-19 ernstiger verlopen.”
Toekomstige paraatheid
Dit onderzoek laat zien hoe infecties zoals SARS-CoV-2 zich kunnen verspreiden en ontwikkelen, zelfs wanneer er nog geen klinische verschijnselen zichtbaar zijn. Het onderstreept het belang van vroege detectie, monitoring, weefselonderzoek (pathologie) en inzicht in transmissiedynamiek tussen soorten. Door natuurlijk geïnfecteerde nertsen te bestuderen, verkregen onderzoekers inzichten die verder gaan dan één diersoort.
Het begrijpen van ziekte bij dieren staat niet los van het beschermen van de menselijke gezondheid; het maakt deel uit van hetzelfde systeem. Dit is de kern van de One Health-benadering: het verbinden van dier- en volksgezondheid om beter voorbereid te zijn op toekomstige uitbraken.
Heeft u een vraag?
Wilt u meer weten over dit onderzoek? Neem dan contact op met onze expert.
